19 ก.ค.

ขันทองพยาบาทด่าง Suregada multiflora (A.Juss.) Baill.

วันที่บันทึกข้อมูล : 19 ก.ค. 2021 โดย : Editorial Team หมวดหมู่ : FAMILY EUPHORBIACEAE

ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดเมื่อวันที่ 19 ก.ค. 2021 เวลา 18:45:12 น. โดย Editorial Team

ขันทองพยาบาทด่าง

ชื่อวิทยาศาสตร์: Suregada multiflora (A.Juss.) Baill.

ชื่อสามัญ: False lime

ชื่ออื่น: ข้าวตาก ขันทองพยาบาทเครือ ขุนตาก ทุเรียนป่า ฮ่อสะพานควาย

วงศ์: EUPHORBIACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ต้น ไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง สูง 7-13 เมตร ตั้งตรง ทรงพุ่มค่อนข้างกลม แตกกิ่งก้านค่อนข้างแน่น กิ่งก้านอ่อนและห้อยลู่ลง มีขนรูปดาว เปลือกสีน้ำตาล เมื่อแก่แตกเป็นร่องตื้นตามยาว เนื้อไม้สีขาว

ใบ ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปใบหอกแกมรูปขอบขนาน กว้าง 3-8 เซนติเมตร ยาว 9-22 เซนติเมตร ปลายแหลมหรือมน โคนสอบ ขอบจักซี่ฟัน ด้านบนเรียบ เป็นมัน ด้านล่างมีต่อมสีเหลือง มีขนรูปดาว ก้านใบยาว 2-5 มิลลิเมตร หูใบยาวประมาณ 2 มิลลิเมตร ร่วงง่าย

ดอก ดอกแยกเพศต่างต้น เป็นช่อสั้น ๆ ออกตามซอกใบ กลิ่นหอม สีเขียวอมสีเหลืองอ่อน ขนาด 0.8-1 เซนติเมตร มี 5-10 ดอก ใบประดับรูปใบหอก กว้าง 0.7-0.8 มิลลิเมตร ยาวประมาณ 1 มิลลิเมตร ไม่มีกลีบดอก ดอกเพศผู้ขนาดประมาณ 2.5 มิลลิเมตร เกสรเพศผู้ 35-60 เกสร แต่ละเกสรมีต่อมอยู่ที่ฐาน ฐานรองดอกนูนพองออก มีเกสรเพศผู้ที่เป็นหมันปะปนอยู่ ดอกเพศเมียคล้ายกับดอกเพศผู้ รังไข่อยู่เหนือวงกลีบ มีขนหนาแน่น รังไข่ 3 ช่อง มีขนละเอียด ก้านยอดเกสรเพศเมีย 3 ก้าน ก้านดอกยาวประมาณ 5 มิลลิเมตร กลีบเลี้ยงหนา โคนเชื่อมกันเล็กน้อย ปลายแยก 5 แฉก ขอบจักเป็นซี่ฟัน

ผล ผลกลม ผิวผลเกลี้ยง เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2 มิลลิเมตร ผลอ่อนสีเขียว เมื่อสุกเปลี่ยนเป็นสีเหลืองอมส้ม แตกตามพู มีพู 3 พูและมีติ่งเล็ก ๆ อยู่ที่ยอด ภายในผลมี 3 เมล็ด เมล็ดค่อนข้างกลม ขนาดประมาณ 7-8 มิลลิเมตร เมล็ดสีน้ำตาลเข้ม เยื่อหุ้มเมล็ดสีขาว

ข้อมูลทั่วไป

ในประเทศไทยพบเกือบทุกภาค ในต่างประเทศพบในประเทศอินเดีย จีนและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

การปลูกเลี้ยงและการใช้ประโยชน์

          การปลูกเลี้ยง

ดินทุกชนิด ต้องการน้ำปานกลาง ชอบแสงแดดจัด

การขยายพันธุ์

          เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง

การใช้ประโยชน์

          เป็นพืชสมุนไพร มีสรรพคุณทางยา ปลูกประดับสวน ใช้ทำฟืน และมีพิษทำให้เมา